Asansörde Mahsur Kalırsanız Ne Yapmalısınız? Adım Adım Rehber
24 Eki 2026
Kısa cevap
Asansörde mahsur kalırsanız sakin kalın, kapıyı zorlamayın, kabinden çıkmaya çalışmayın ve alarm butonuyla yardım isteyin; yanıt alamazsanız ya da içeride sağlık sorunu, duman veya su varsa 112'yi arayın.
İlk beş adım:
- Sakin kalın; kabin tamamen hava geçirmez değildir, oksijensiz kalmazsınız.
- Kabindeki alarm ya da yardım butonuna basın ve konuşma sistemi varsa durumunuzu anlatın.
- Yanıt gelmezse bakım firmasını ya da bina yönetimini arayın; sistem çalışmıyorsa 112'ye başvurun.
- Kapıyı, tavan kapağını ya da kat boşluğunu kendi başınıza açmaya çalışmayın.
- Kurtarma ekibini bekleyin; kapı açıldığında ekibin talimatlarına uyun.
Bu yazı genel güvenlik bilgisi içindir ve tıbbi ya da hukuki danışmanlığın yerini tutmaz. Acil bir durumda doğrudan 112'yi arayın.
Önce sakin kalın: kabinde ne olur?
Asansörde mahsur kalmak rahatsız edicidir, ancak çoğu durumda tehlikeli olan şey asansörün durması değil, içerideki kişinin kendi başına çıkmaya çalışmasıdır. Asansör arızalandığında genellikle güvenlik sistemleri devreye girer ve kabin durur.
Bilmeniz gereken üç nokta:
- Oksijen tükenmez. Asansör kabinleri tamamen hava geçirmez değildir; normal koşullarda mahsur kalan kişilerin havasız kalması beklenmez. Yalova İtfaiyesi de havalandırmanın engellenmemesini öneriyor.
- Sıcak havada bunaltıcı olabilir. Mersin gibi yazları sıcak ve nemli geçen kentlerde kabin içi çabuk bunaltıcı hâle gelebilir. Bu yüzden bekleme uzuyorsa ya da kendinizi kötü hissediyorsanız 112'ye bildirin.
- Işık sönebilir. Telefonunuzun fenerini kullanın; ışığın sönmesi asansörün düştüğü anlamına gelmez.
Yavaş ve derin nefes almak, mümkünse oturmak ve diğer yolcularla konuşmak paniği azaltır. Sağlık sorunu yaşayan biri varsa bekleyip sakinleşmesini umut etmeyin, hemen 112'ye bildirin.
Asansörde mahsur kalınca adım adım ne yapmalısınız?
Aşağıdaki sırayı izleyin; her adım bir öncekinin işe yaramadığı durumda devreye girer.
- Alarm ya da yardım butonuna basın. Kabin içindeki zil işaretli butona bir kez basın ve bekleyin; yanıt gelmezse kısa aralıklarla yeniden deneyin. Konuşma sistemi varsa bina adresini, kaç kişi olduğunuzu ve içeride sağlık sorunu olan biri bulunup bulunmadığını söyleyin.
- Bakım firmasını ya da yönetimi arayın. Telefonunuz çekiyorsa kabin içinde yazılı bakım firması numarasını ya da bina yönetimini arayın. Asansör kuyularında çoğu zaman telefon çekmeyebilir; çekmiyorsa denemekten vazgeçip alarm sistemine odaklanın.
- 112'yi arayın. Alarm yanıt vermiyorsa, bakım firmasına ulaşamıyorsanız ya da içeride sağlık sorunu, duman, aşırı sıcaklık ya da su girişi varsa beklemeden arayın.
- Havalandırmayı engellemeyin. Kabinin havalandırma aralıklarını kapatacak şekilde eşya koymayın.
- Bekleyin. Kurtarma ekibi gelene kadar kabinin içinde, dengeli bir pozisyonda kalın.
- Kapı açıldığında ekibin dediğini yapın. Kabin kat seviyesinden farklı bir yükseklikteyse kendi başınıza çıkmaya çalışmayın; görevli sizi yönlendirene kadar bekleyin.
112'yi ararken şunları söyleyin: ilçe, mahalle, bina adı ya da numarası, kaç kişi olduğunuz ve kabinin kaçıncı katlar arasında kaldığı. Asansörün kimlik etiketi kabinin içinde bulunur; arama sırasında istenirse bu numarayı okuyabilirsiniz.
Asansörde mahsur kalınca yapmamanız gerekenler
Mahsur kalma anında yapılabilecek en riskli hareketler, kurtarmaya yardım etmeye çalışırken yapılanlardır. Şunlardan kaçının:
- Kapıyı elle açmaya ya da zorlamaya çalışmak: Kabin iki kat arasında duruyorsa kapıyı açmak sizi doğrudan asansör boşluğuyla karşı karşıya bırakır.
- Tavan kapağını açmaya çalışmak ya da kabinin üstüne çıkmak: Yetkisiz müdahale ciddi yaralanma riski taşır.
- Kat boşluğuna atlamak ya da iki kat arasındaki aralıktan çıkmaya çalışmak: Kabin ile kat arasındaki yükseklik farkı yaralanmaya yol açabilir.
- Zıplamak, asansörü sallamak ya da tekmelemek: Bu hareketler kabini ya da emniyet sistemini zorlayabilir ve durumu kötüleştirebilir.
- Alarm butonuna sürekli basmak: Bir kez basıp bekleyin; yanıt gelmezse kısa aralıklarla yeniden deneyin.
Kurtarma bilgisi olmayan kişilerin dışarıdan kapı açma anahtarıyla müdahale etmesi de doğru değildir. Bunu yalnızca bakım firmasının yetkili personeli, kurtarma eğitimi almış kişiler ya da itfaiye yapmalıdır.
Alarm butonu neden yanıt vermeyebilir?
Alarm butonuna bastığınızda kimse yanıt vermiyorsa bunun birkaç nedeni olabilir; bu durumda 112 en güvenli seçenektir.
- Elektrik kesintisi: Standartlar, kabinde bağımsız bir beslemesi olan bir yardım isteme tertibatını öngörür; yani alarm, ana elektrik gitse de çalışacak şekilde tasarlanır. Yine de bu düzenek bakımsızsa ya da eskiyse çalışmayabilir.
- Eski asansör: Kabinden kurtarma servisiyle sürekli iletişim kuran çift yönlü haberleşme sistemi, modern asansörlerde bulunur. Eski asansörlerde yalnızca zil ya da basit bir alarm bulunabilir.
- Mesai dışı saat: Alarm çağrısını alan servis gece ve hafta sonu da hizmet verecek şekilde organize edilmelidir; edilmemişse yanıt gecikebilir.
- Telefon çekmemesi: Asansör kuyularında cep telefonları çoğu zaman çalışmaz; bu nedenle kabindeki alarm sisteminin, kullanıcının cep telefonunun çekmesine bağlı olmaması gerekir.
Acil haberleşme sistemleri ve kesinti durumunda ne olduğu konusunda asansör GSM modülü nedir, elektrik kesintisinde asansör neden kalır ve acil kurtarma sistemi nasıl çalışır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kimi aramalısınız?
Durumunuza göre arayacağınız yer değişir; tereddüt ederseniz doğrudan 112'yi arayın. İçişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre itfaiye (110) dahil birçok acil hat 112 çatısı altında birleştirilmiştir ve bu sistem 81 ilde çalışmaktadır; Mersin'de de aynı numara geçerlidir.
| Durum | Kimi aramalısınız | Ne söylemelisiniz |
|---|---|---|
| Alarm yanıtlandı, konuşabiliyorsunuz | Çağrıyı kapatmayın, karşıdaki kişiyi dinleyin | Bina adresi, kaç kişi olduğunuz |
| Alarm yanıt vermiyor ya da çalışmıyor | Bakım firması ya da bina yönetimi, ardından 112 | Kabinin kaç kattan kaç kata giderken durduğu |
| İçeride sağlık sorunu var (çocuk, yaşlı, hamile, kalp ya da solunum sorunu) | Hemen 112 | Kişinin durumu ve varsa kullandığı ilaç |
| Duman, aşırı sıcaklık ya da su girişi var | Hemen 112 | Binada yangın ya da su baskını olup olmadığı |
| Bakım firmasının telefonu kapalı ya da yanıt vermiyor | 112 | Asansörün adresi ve kimlik numarası |
Bakım firmasının ve yönetimin acil telefon numaralarının kabin içinde ve giriş katında görünür biçimde bulunması iyi bir uygulamadır; sakinlere hatırlatma olarak bakımın yapıldığı nasıl anlaşılır yazımıza da göz atabilirsiniz.
Çocuk, yaşlı, hasta ya da evcil hayvanla mahsur kalırsanız
Yanınızda bakıma ihtiyacı olan biri varsa bunu ilk çağrıda söyleyin; beklemek ve sonra bildirmek zaman kaybettirir.
- Çocuk: Çocuğu yanınızda ve kapılardan uzakta tutun, ne olduğunu sakin ve basit cümlelerle anlatın.
- Yaşlı, hamile ya da kalp veya solunum sorunu olan kişi: Kişiyi oturtun, kullandığı ilaç varsa belirtin ve durumu 112'ye hemen bildirin. Tıbbi müdahale gerekiyorsa 112 sizi yönlendirir.
- Panik atak ya da kapalı alan korkusu: Yavaş nefes almasını sağlayın, onunla konuşun ve toparlanmıyorsa beklemeden 112'ye söyleyin.
- Tekerlekli sandalye kullanıcısı: Fren kilidini kapatın, yerinizi değiştirmeyin ve durumunuzu yardım hattına belirtin.
- Evcil hayvan: Hayvanı tasmasında ya da taşıma kabında tutun ve kapılardan uzak durdurun.
Dışarıdaki biri içeride mahsur kalan birini fark ettiyse, kapıyı zorlamak yerine yönetimi ve 112'yi aramalıdır; kabinin içindeki kişiye seslenerek yardım yolda olduğunu söylemek de rahatlatır.
Kurtarma nasıl yapılır ve kimler yapar?
Kabinde mahsur kalanları yalnızca eğitimli kişiler kurtarmalıdır. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, mahsur kalma bilgisi alındıktan sonra kurtarma talimatına uygun çalışma yapılmasını "kurtarma çalışması" olarak tanımlar ve kurtarma çalışmalarını bakımın kapsamında sayar.
Kurtarmayı üç kesim yapabilir:
- Bakım firmasının yetkili personeli: Alarm çağrısı bakım firmasına düştüğünde teknisyen kuyu kapısını kurtarma talimatına göre açar.
- Eğitim almış bina görevlileri: Yönetmelik, bakım firmasının bina sorumlusunun belirleyeceği sayıda kişiye acil durumlarda kurtarma çalışması konusunda yılda en az bir kez eğitim vermesini öngörür. Eğitim, bir tutanakla kayıt altına alınır.
- İtfaiye: Alarm ve bakım firması sonuç vermezse 112 üzerinden itfaiye yönlendirilir. İtfaiye ekipleri kapıyı kontrollü biçimde açar; gerektiğinde özel ekipman ve oksijen desteği kullanır.
Kurtarma talimatının, çalışmayı yapacak kişilerin kolayca görebileceği yerde bulundurulması gerekir. Müdahale süresi servis ekibinin uzaklığına ve arızanın niteliğine göre değişir; bu yüzden bakım firması seçerken bakım sözleşmesinde müdahale süresinin yazılı olmasına dikkat edin.
Kurtulduktan sonra ne yapmalısınız?
Kurtulduktan sonra olayı kayda geçirmek, hem güvenliğiniz hem de olası hukuki haklarınız için önemlidir. Şu sırayı izleyin:
- Sağlığınızı kontrol ettirin. Baş dönmesi, nefes darlığı, çarpıntı ya da panik belirtisi sürüyorsa sağlık kuruluşuna başvurun ve gerekirse rapor alın.
- Olayı yazılı bildirin. Bina yönetimine ve bakım firmasına tarih, saat, kaç kişi olduğunuz, ne kadar kaldığınız, kabinin yaklaşık konumu ve alarmın yanıt verip vermediğini yazın. E-posta ya da mesaj kullanın ve bir örneğini saklayın.
- Kanıtları toplayın. Fotoğraf, arama kayıtları, 112 çağrı saati ve yanınızdaki kişilerin adları sonradan işinize yarar.
- Kayda geçirilmesini isteyin. Bakım firmasından, olayın arıza ve bakım kayıtlarına işlenmesini ve asansörün kullanıma açılmadan önce kontrol edilmesini yazılı isteyin.
- Hukuki haklarınızı öğrenin. Sağlık ya da maddi zarar oluştuysa sorumluluk olayın nedenine göre bakım firması, bina yönetimi ya da başka bir tarafa yönelebilir. Yönetmelik, bina sorumlusunun tehlikeli bir durumu bakım firmasına iletmesini ve müdahale edilene kadar gerekli güvenlik tedbirini almasını öngörür; somut olayda sorumluluğun kimde olduğu için bir avukata danışın.
Bu konuda asansör kazaları ve sigorta rücu işlemleri ile yöneticiler için asansör mevzuatı ve hukuki sorumluluklar yazılarımız ek bilgi verir.
Yöneticiler için önlemler
Bina yönetiminin mahsur kalma riskini azaltmak ve sakinlerin güvenle beklemesini sağlamak için yapabileceği çok şey var. Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği, bina sorumlusunun asansörün güvenli çalışması için bakım sözleşmesi yapmasını, bakımı yaptırmasını ve tehlikeli bir durumu bakım firmasına iletip müdahale edilene kadar gerekli tedbiri almasını öngörür. Yönetmelik ayrıca bina sorumlusunun, engellilerin erişilebilirliği için asansörün sürekli çalışır durumda olmasını sağlamasını da ister.
Uygulama için kontrol listesi:
- Bakım firmasının 7/24 ulaşılabilir acil numarası kabin içinde ve giriş katında görünür yerde yazılı
- Bu numara gerçekten çalışıyor mu diye aranarak denendi
- Alarm butonu ve acil aydınlatma, bakım kontrol listesine alındı ve her bakımda denetleniyor
- Bakım firması yılda en az bir kez, bina sorumlusunun belirlediği kişilere kurtarma eğitimi veriyor; eğitim tutanağa bağlanıyor
- Eğitim alan kişiler değişince yeni kişiler eğitildi
- Kurtarma talimatı, uygulayacak kişilerin kolayca görebileceği yerde duruyor
- Asansörün kimlik etiketi ve bakım föyleri korunuyor; föyler makine dairesinde ya da yönetim bürosunda saklanıyor
- Sakinlere "mahsur kalırsanız ne yapmalısınız" bilgisi apartman panosuna asıldı
Bakım firmasıyla yapılan sözleşmede kurtarma eğitimi, 7/24 çağrı karşılama ve müdahale süresinin yazılı olmasına dikkat edin. Asansör firması seçerken dikkat edilecekler yazımız bu soruları sormanız için ek bir kaynaktır.
Sık sorulan sorular
Asansörde oksijen biter mi? Hayır. Kabinler tamamen hava geçirmez değildir ve normal koşullarda mahsur kalan kişilerin havasız kalması beklenmez. Sıcak havada kabin bunaltıcı olabilir; bekleme uzuyorsa 112'ye bildirin.
Asansör düşer mi? Asansörler birden fazla mekanik emniyetle tasarlanır ve arıza hâlinde durmak üzere kurgulanır. Yine de kabinden kendi başınıza çıkmaya çalışmayın.
Telefonum çekmiyorsa ne yapmalıyım? Alarm butonuna basın; kabindeki alarm sistemi sizin telefonunuza bağlı değildir. Sesli seslenerek dışarıdaki kişilerin dikkatini de çekebilirsiniz; duyan kişi yönetimi ve 112'yi aramalıdır.
Kapı açıldı ama kat seviyesi farklı, çıkabilir miyim? Hayır. Kat seviyesi ile kabin tabanı arasında fark varsa kendi başınıza çıkmayın; görevli ya da itfaiye sizi yönlendirene kadar bekleyin.
Elektrik kesilirse asansör neden durur? Asansör motoru elektrikle çalıştığı için kesinti sırasında kat arasında durabilir. Ayrıntılar için elektrik kesintisinde asansör neden kalır yazımıza bakın.
Mahsur kaldığım için zarar gördüm, tazminat isteyebilir miyim? Sağlık ya da maddi zarar oluştuysa sorumluluk olayın nedenine göre bakım firması, bina yönetimi ya da başka bir tarafa yönelebilir. Delilleri koruyun ve kendi durumunuz için bir avukata danışın.
Kaynaklar
Son kontrol: 21 Ekim 2026. Acil bir durumda doğrudan 112'yi arayın; bu yazı genel bilgi içindir.
- Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği (Resmî Gazete 06.04.2019, sayı 30737)
- İçişleri Bakanlığı: tek acil numara 112 (Milliyet)
- Asansörde kalınca ne yapılmalı? (Türkgün)
- Yalova İtfaiyesi'nin asansör kurtarma operasyonu ve uyarıları (Bursa Hakimiyet)
- Asansörlerde uzaktan alarm ve haberleşme (TMMOB Makina Mühendisleri Odası)
