Asansör Makine Dairesi Sıcaklığı ve Havalandırması Nasıl Olmalı?
Asansör makine dairesi, binanın kullanıcılar tarafından en az görülen fakat asansörün güvenli ve düzenli çalışması açısından en önemli alanlarından biridir. Tahrik motoru, fren sistemi, kumanda panosu, motor sürücüsü, kontaktörler, kurtarma sistemi, aküler ve bazı elektriksel güvenlik bileşenleri bu alanda bulunabilir.
Makine dairesindeki sıcaklığın yükselmesi yalnızca ortamın teknisyenler için rahatsız edici hale gelmesine neden olmaz. Yüksek sıcaklık; motorun, elektronik sürücünün, kumanda kartlarının, kontaktörlerin, kurtarma akülerinin ve elektrik bağlantılarının çalışma ömrünü etkileyebilir. Yetersiz havalandırma nedeniyle oluşan ısı birikimi, asansörün özellikle yoğun saatlerde arızaya geçmesine veya korumaya alınmasına yol açabilir.
Bu sorun Mersin?de daha fazla önem taşır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Mersin iklimini yazları çok sıcak özellik gösteren bir yapı içerisinde değerlendirmektedir. Özellikle temmuz ve ağustos aylarında dış ortamın sıcak olması, çatı üzerindeki makine dairelerinde güneş ışınımı ve bina içerisindeki ekipmanların oluşturduğu ısının birleşmesine neden olabilir.
Yenişehir, Mezitli, Tece, Tömük ve Erdemli gibi bölgelerde bulunan yüksek katlı veya yoğun kullanılan binalarda asansörler gün içerisinde çok sayıda sefer yapar. Her hareket sırasında motor, fren, sürücü ve kumanda ekipmanları belirli miktarda ısı oluşturur. Makine dairesi yeterince havalandırılmıyorsa bu ısı dışarı atılamaz.
Asansör makine dairesinde amaç yalnızca havayı hareket ettirmek değil; ekipmanların üretici tarafından öngörülen sıcaklık ve nem koşullarında çalışmasını sağlamaktır.
Birçok modern asansör ekipmanı için üretici planlama dokümanlarında 5 °C ile 40 °C arasında bir çalışma ortamı esas alınmaktadır. Bazı üreticiler teknik personelin çalışacağı makine alanlarının mümkünse 5 °C ile 35 °C arasında tutulmasını ve nemin yoğuşma oluşturmayacak seviyede olmasını istemektedir. Ancak kesin değer, mutlaka asansörde kullanılan motor, sürücü, pano ve diğer ekipmanların üretici kılavuzundan kontrol edilmelidir.
Asansör Makine Dairesi Kaç Derece Olmalıdır?
Asansör makine dairesi için tek bir rakamı bütün asansörlere kesin sınır olarak uygulamak doğru değildir. Çünkü motor, kumanda panosu, sürücü, kurtarma sistemi ve diğer elektronik parçaların üretici tarafından belirlenen çalışma aralıkları farklı olabilir.
Bununla birlikte asansör ekipmanlarında yaygın kabul gören tasarım yaklaşımı, ortam sıcaklığının yaklaşık 5 °C ile 40 °C arasında tutulmasıdır. Bu aralık, ?Makine dairesinin 40 °C olması normaldir? şeklinde yorumlanmamalıdır. Kırk derece çoğu ekipman için hedef sıcaklık değil, üst çalışma sınırına yaklaşan bir değerdir.
Pratikte makine dairesinin sıcaklığı üst sınıra yaklaşmadan kontrol altına alınmalıdır. Çünkü pano içerisindeki elektronik kartların, sürücünün veya motorun kendi iç sıcaklığı, odada ölçülen hava sıcaklığından daha yüksek olabilir.
Örneğin makine dairesinde termometre 38 °C gösterirken:
- Motor gövdesi daha sıcak olabilir.
- Motor sürücüsünün soğutucu yüzeyi daha yüksek sıcaklığa ulaşabilir.
- Kumanda panosunun kapalı bölümlerinde sıcaklık birikebilir.
- Akü grubu ısıdan etkilenebilir.
- Kontaktör ve klemenslerde ısıl genleşme oluşabilir.
Bu nedenle Mersin gibi sıcak iklimlerde makine dairesini sürekli 38?40 °C bandında çalıştırmak yerine, mümkünse daha düşük ve kararlı bir sıcaklık hedeflenmelidir. Uygulamada sıcaklığın orta 20?li dereceler ile düşük 30?lu dereceler arasında tutulması birçok sistem açısından daha uygun bir işletme ortamı oluşturabilir. Ancak bu değer evrensel bir mevzuat sınırı değil, ekipman sıcaklık sınırından güvenli pay bırakmaya yönelik teknik bir yaklaşımdır.
| Makine dairesi sıcaklığı | Genel değerlendirme | Yapılması gereken |
|---|---|---|
| 5 °C?nin altı | Bazı elektronik ve mekanik ekipmanlar açısından uygun olmayabilir | Üretici kılavuzu kontrol edilmeli, gerekirse kontrollü ısıtma düşünülmelidir |
| 5?30 °C | Birçok sistem için uygun ve kararlı çalışma aralığı olabilir | Havalandırma ve sıcaklık takibi sürdürülmelidir |
| 30?35 °C | Yoğun kullanımda ekipman sıcaklığı hızla yükselebilir | Fan, hava akışı ve ısı kaynakları kontrol edilmelidir |
| 35?40 °C | Üst sınıra yaklaşan, dikkat gerektiren durum | Havalandırma hesabı, fan veya klima ihtiyacı değerlendirilmelidir |
| 40 °C üzeri | Birçok ekipmanın yaygın çalışma sınırının dışına çıkabilir | Asansör firması ve mekanik tesisat uzmanı tarafından acil inceleme yapılmalıdır |
| Ani sıcaklık değişimi | Yoğuşma ve elektronik arıza riski oluşturabilir | Klima ve hava akışı kontrollü kullanılmalıdır |
Makine dairesine yerleştirilen termometrenin yalnızca duvara asılması yeterli değildir. Sıcaklığın günün hangi saatinde yükseldiği ve asansör yoğun kullanıldığında nasıl değiştiği takip edilmelidir.
Sıcaklık Neden Asansör İçin Bu Kadar Önemlidir?
Asansör ekipmanlarının önemli bölümü elektrik enerjisini mekanik harekete dönüştürürken veya kontrol ederken ısı üretir. Makine dairesinde ısı kaynakları birbirine eklenir.
Başlıca ısı kaynakları şunlardır:
- Tahrik motoru
- Motor sürücüsü
- Kumanda panosu
- Fren bobini
- Kontaktörler
- Trafo ve güç kaynakları
- Kurtarma sistemi
- Akü şarj cihazları
- Makine dairesinin güneş alan duvarları ve çatısı
- Binanın sıcak hava akımları
- Yakındaki jeneratör veya mekanik tesisat alanları
Motorun verimi yüzde yüz değildir. Motor tarafından kullanılan elektrik enerjisinin bir bölümü ısıya dönüşür. Sürücü ve kumanda sistemi de çalışma sırasında ısı üretir.
Özellikle yoğun kullanılan asansörlerde motorun soğumasına fırsat kalmadan yeni seferler başlayabilir. Yenişehir Menteş, Çiftlikköy, Akkent ve Fuat Morel çevresindeki büyük sitelerde sabah ve akşam saatlerinde asansörlerin arka arkaya çalışması, makine dairesindeki ısı yükünü artırabilir.
Mezitli Viranşehir, Soli ve Tece?deki yüksek katlı yapılarda da kullanım yoğunluğuna ek olarak sahil nemi ve sıcak hava etkili olabilir.
Sıcaklık arttığında elektrik iletkenlerinin direnci, elektronik elemanların çalışma koşulları ve akülerin kimyasal yapısı etkilenebilir. Üreticilerin ekipmanları için sıcaklık ve nem sınırı belirtmesinin nedeni budur. Örneğin bazı üretici belgelerinde ekipman sıcaklık aralığı 5?40 °C, bağıl nem ise yoğuşma olmaması şartıyla yüzde 95?e kadar tanımlanmaktadır.
Makine Dairesi Aşırı Isınırsa Ne Olur?
Makine dairesindeki aşırı sıcaklık tek bir arızaya yol açmaz. Farklı parçalar üzerinde farklı etkiler oluşturabilir.
Motorun Aşırı Isınması
Motor yoğun kullanım, yetersiz havalandırma, fren sürtmesi, rulman problemi, yanlış ayar veya yüksek ortam sıcaklığı nedeniyle aşırı ısınabilir.
Aşırı ısınma sonucunda:
- Motor termik korumaya geçebilir.
- Asansör belirli süre çalışmayabilir.
- Sargı izolasyonunun ömrü azalabilir.
- Yağ ve rulman performansı etkilenebilir.
- Olağan dışı koku veya ses oluşabilir.
- Arıza yoğun saatlerde tekrar edebilir.
Motorun yalnızca fanla soğutulmaya çalışılması her zaman yeterli değildir. Öncelikle motorun neden ısındığı belirlenmelidir.
Asansör Motoru Isınma Nedenleri ve Çözümleri başlıklı içeriğimizden motor ısınmasının diğer teknik nedenleri hakkında bilgi alabilirsiniz.
Motor Sürücüsünün Hata Vermesi
VVVF sürücüler, motorun hızını ve hareketini kontrol eden elektronik cihazlardır. Sürücü içerisinde güç elektroniği elemanları ve soğutma yüzeyleri bulunur.
Pano fanı çalışmıyorsa, hava filtreleri tıkalıysa veya oda sıcaklığı çok yüksekse sürücü:
- Aşırı sıcaklık hatası verebilir.
- Asansörü korumaya alabilir.
- Yoğun kullanımda durabilir.
- Soğuduktan sonra yeniden çalışabilir.
- Aralıklı ve zor tespit edilen arızalara neden olabilir.
Asansörün gündüz saatlerinde arızalanıp gece serinliğinde normal çalışması, sıcaklıkla ilişkili bir soruna işaret edebilir.
Kumanda Kartları ve Kontaktörler
Kumanda panosundaki elektronik kartlar, kontaktörler, röleler ve güç kaynakları sürekli yüksek sıcaklıkta çalıştığında daha hızlı yıpranabilir.
Gevşek bir klemens, yüksek sıcaklıkla birleştiğinde bağlantı noktasında daha fazla ısınmaya neden olabilir. Bu durum yanık izi, renk değişimi veya koku oluşturabilir.
Kurtarma Sistemi Aküleri
Aküler yüksek sıcaklıktan etkilenebilir. Sürekli sıcak ortam, akülerin kullanım ömrünün kısalmasına ve elektrik kesintisinde yeterli enerji sağlayamamasına neden olabilir.
Kurtarma sistemi panelinde akülerin dolu görünmesi, gerçek yük altında yeterli çalışacağı anlamına gelmez. Akülerin periyodik testleri yapılmalıdır.
Makine Dairesi Havalandırması Nasıl Olmalıdır?
Makine dairesi havalandırması, odadaki sıcak havayı dışarı çıkaracak ve yerine daha serin hava sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır.
Havalandırmanın temel prensibi şöyledir:
- Serin hava alt seviyeden alınır.
- Sıcak hava üst seviyeden dışarı atılır.
- Hava giriş ve çıkışı kısa devre yapmaz.
- Motor ve panonun çevresinde hava dolaşımı sağlanır.
- Yağmur, toz, böcek ve kuş girişine karşı önlem alınır.
- Yangın güvenliği ve bina bölümlendirmesi bozulmaz.
Doğal havalandırma bazı küçük ve düşük ısı yüklü makine dairelerinde yeterli olabilir. Ancak Mersin'de dış hava sıcaklığının çok yüksek olduğu yaz günlerinde yalnızca pencere veya menfez açılması her zaman soğutma sağlamaz.
Dışarıdaki hava 37 °C, makine dairesi 39 °C ise bir fan odaya 37 °C hava getirerek sınırlı bir fayda sağlar. Üstelik dış hava yüksek nem taşıyorsa elektronik sistemlerin bulunduğu alana nemli hava alınabilir.
Bu nedenle havalandırma çözümü aşağıdaki verilere göre seçilmelidir:
- Odanın hacmi
- Motor gücü
- Sürücü ve pano ısı kaybı
- Günlük sefer sayısı
- Binanın kat sayısı
- Çatı ve duvar izolasyonu
- Güneş alma durumu
- Dış hava sıcaklığı
- Dış ortam nemi
- Hava giriş ve çıkış konumu
- Aynı alandaki diğer ısı kaynakları
Rastgele bir fan takmak yerine, makine dairesinin gerçek ısı yüküne göre hava debisi hesaplanmalıdır.
Doğal Havalandırma Ne Zaman Yeterli Olabilir?
Doğal havalandırmada elektrikli fan kullanılmadan, sıcaklık farkı ve rüzgâr etkisiyle hava hareketi sağlanır.
Aşağıdaki koşullarda doğal havalandırma yeterli olabilir:
- Makine dairesinin hacmi genişse
- Asansör düşük yoğunlukta kullanılıyorsa
- Motor ve sürücünün ısı üretimi düşükse
- Çatı iyi yalıtılmışsa
- Hava giriş ve çıkış açıklıkları doğru yerdeyse
- Dış ortam sıcaklığı makine dairesinden düşükse
- Odada başka bir ısı kaynağı bulunmuyorsa
Ancak doğal havalandırmada pencerenin sürekli açık bırakılması güvenli ve kontrollü bir çözüm değildir.
Açık pencere veya kapı nedeniyle:
- Yağmur girebilir.
- Kuş ve böcekler içeri girebilir.
- Toz birikebilir.
- Yetkisiz erişim oluşabilir.
- Yangın ve duman kontrolü etkilenebilir.
- Kuvvetli rüzgâr elektrik panosuna doğrudan ulaşabilir.
Hava açıklıklarında uygun menfez, tel, yağmur koruması ve gerektiğinde filtre kullanılmalıdır.
Egzoz Fanı Nasıl Seçilmelidir?
Egzoz fanı, makine dairesindeki sıcak havayı dışarı atmak için kullanılan en yaygın çözümlerden biridir. Ancak fanın çapı veya motor gücü göz kararıyla seçilmemelidir.
Basitleştirilmiş bir havalandırma hesabında gerekli hava debisi yaklaşık olarak şu formülle değerlendirilebilir:
Hava debisi (m³/saat) ? 3 × Toplam ısı yükü (W) ÷ İzin verilen sıcaklık farkı (°C)
Örneğin makine dairesindeki ekipmanların yaklaşık 4.000 watt ısı oluşturduğu ve iç ortamla dış ortam arasında en fazla 5 °C sıcaklık farkına izin verildiği varsayılırsa:
3 × 4.000 ÷ 5 = yaklaşık 2.400 m³/saat
Bu yalnızca basitleştirilmiş bir ön hesaplamadır. Gerçek seçimde:
- Kanal basınç kaybı
- Menfez direnci
- Filtre
- Fanın çalışma noktası
- Gürültü
- Dış sıcaklık
- Yedekli çalışma
- Yangın damperi ihtiyacı
- Elektrik tüketimi
mekanik tesisat uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Bazı üreticiler, belirli motor güçleri için gerekli minimum hava debilerini planlama dokümanlarında ayrıca belirtmektedir. Bu durum her asansör için tek tip fan seçilemeyeceğini göstermektedir.
Fan Termostatla Çalışmalı mı?
Fan sürekli çalıştırılabilir; ancak termostat veya sıcaklık kontrol rölesiyle devreye alınması daha kontrollü olabilir.
Örnek bir kontrol yaklaşımı:
- Belirlenen sıcaklıkta fan devreye girer.
- Sıcaklık düştüğünde fan durur.
- Çok yüksek sıcaklıkta alarm üretilir.
- Fan arızası sisteme veya yönetime bildirilir.
Fan devreye girdiği halde sıcaklık düşmüyorsa fan kapasitesi, hava girişi veya dış ortam sıcaklığı yetersiz olabilir.
Makine Dairesine Klima Takılır mı?
Evet, gerekli teknik şartlar sağlandığında asansör makine dairesine klima uygulanabilir. Özellikle sıcak dış hava nedeniyle fanın yeterli olmadığı, çatıdaki güneş yükünün yüksek olduğu veya elektronik sistemlerin yoğun ısı oluşturduğu alanlarda klima gerekebilir.
Ancak klima montajı sıradan bir oda kliması uygulaması gibi yapılmamalıdır.
Dikkat edilmesi gerekenler şunlardır:
- Klima kapasitesi ısı yüküne göre hesaplanmalıdır.
- Klima yalnızca oda metrekaresine göre seçilmemelidir.
- Yoğuşma suyu makine dairesine veya asansör kuyusuna akmamalıdır.
- Drenaj hattı güvenli bir noktaya bağlanmalıdır.
- İç ünite doğrudan kumanda panosunun üzerine yerleştirilmemelidir.
- Soğuk hava panoya doğrudan üflenmemelidir.
- Elektrik kesintisinden sonra otomatik yeniden çalışma özelliği değerlendirilmelidir.
- Klima arızası için sıcaklık alarmı bulunmalıdır.
- Filtre temizliği düzenli yapılmalıdır.
- Klima hattı asansör elektrik panosuna gelişigüzel bağlanmamalıdır.
Klima sıcaklığı çok düşük ayarlanırsa dışarıdan nemli hava girdiğinde yoğuşma oluşabilir. Özellikle Mersin?de yüksek nem, soğuk metal yüzeylerde veya pano içinde su damlacıklarının oluşmasına neden olabilir.
Bu nedenle amaç odayı çok soğuk hale getirmek değil, sıcaklığı kararlı ve ekipmana uygun seviyede tutmaktır.
Fan mı, Klima mı Daha Doğrudur?
Her bina için tek bir doğru çözüm bulunmaz.
| Sistem | Avantajı | Sınırlaması | Uygun olabileceği durum |
|---|---|---|---|
| Doğal havalandırma | Düşük enerji tüketimi ve basit yapı | Sıcak yaz günlerinde yetersiz kalabilir | Düşük ısı yükü ve iyi hava akışı |
| Egzoz fanı | Sıcak havayı hızlı uzaklaştırabilir | Dış hava çok sıcaksa soğutma kapasitesi sınırlıdır | Orta ısı yükü ve serin dış hava |
| Taze hava ve egzoz fanı | Kontrollü hava değişimi sağlar | Kanal ve menfez hesabı gerekir | Hava girişinin yetersiz olduğu odalar |
| Split klima | Dış hava sıcak olsa da sıcaklığı kontrol eder | Drenaj, bakım ve elektrik tüketimi gerekir | Yüksek ısı yükü ve sıcak iklim |
| Çatı yalıtımı ve gölgeleme | Güneş kaynaklı ısıyı azaltır | Tek başına ekipman ısısını atamayabilir | Çatı üzerindeki makine daireleri |
| Fan ve klima birlikte | Yüksek sıcaklıkta daha kararlı kontrol | Doğru otomasyon ve proje gerekir | Yoğun kullanılan yüksek katlı binalar |
En doğru yaklaşım, önce ısı kaynağını azaltmak, ardından uygun havalandırma veya soğutmayı uygulamaktır.
Örneğin çatı izolasyonu yetersizse yalnızca daha büyük klima takmak enerji tüketimini artırır. Önce çatı ve duvarlardaki güneş yükü azaltılabilir.
Makine Dairesinde Nem ve Yoğuşma Neden Tehlikelidir?
Mersin?de sıcaklık kadar nem de önemlidir. Nemli hava tek başına her zaman elektronik sistemleri bozmaz; asıl risk yoğuşmadır.
Yoğuşma, sıcak ve nemli havanın daha soğuk bir yüzeyle temas etmesi sonucu su damlacıklarının oluşmasıdır.
Yoğuşma şu alanlarda görülebilir:
- Kumanda panosu metal yüzeyleri
- Elektronik kartlar
- Klemensler
- Soğuk hava üflenen motor yüzeyi
- Klima boruları
- Pano içindeki bağlantılar
- Makine dairesi duvarları
Üretici belgelerinde nem sınırları genellikle yoğuşma olmaması şartıyla verilir. Bu ifade son derece önemlidir. Bağıl nem kabul edilebilir görünse bile yüzey sıcaklığı çiy noktasının altına düşerse yoğuşma meydana gelebilir.
Yoğuşma sonucunda:
- Elektrik bağlantıları oksitlenebilir.
- Kartlarda kaçak akım oluşabilir.
- Klemenslerde temas problemi başlayabilir.
- Metal aksam paslanabilir.
- Arıza kodları düzensiz hale gelebilir.
- Topraklama sorunları oluşabilir.
Klima kullanılan makine dairelerinde iç ve dış ortam sıcaklık farkı aşırı yükseltilmemelidir. Kapı ve pencerelerin sürekli açık bırakılması da nem kontrolünü zorlaştırır.
Makine Dairesi Çatıdaysa Hangi Önlemler Alınmalıdır?
Çatı üzerindeki makine daireleri doğrudan güneş ışınımına maruz kalabilir. Özellikle koyu renkli ve yalıtımsız çatılarda iç ortam sıcaklığı dış hava sıcaklığının üzerine çıkabilir.
Mersin?de çatı makine daireleri için şu önlemler değerlendirilebilir:
- Çatı ısı yalıtımının kontrol edilmesi
- Açık renkli veya yansıtıcı çatı yüzeyi
- Güneş alan duvarların yalıtılması
- Dış ünitenin uygun gölgeli alana yerleştirilmesi
- Havalandırma girişinin gölgeli cepheden alınması
- Sıcak hava çıkışının üst seviyede yapılması
- Fan ve klima dış ünitesinin hava kısa devresinin engellenmesi
- Kapı ve pencere sızdırmazlığının kontrolü
- Yağmur suyu izolasyonu
- Çatı giderlerinin makine dairesinden uzaklaştırılması
Çatı izolasyonu ve havalandırma birlikte değerlendirilmelidir. Yalıtım, dışarıdan gelen ısıyı azaltır; havalandırma ise içeride ekipmanların oluşturduğu ısıyı dışarı atar.
Makine Dairesi Olmayan Asansörlerde Sıcaklık Sorunu Olur mu?
Makine dairesiz asansörlerde geleneksel bir çatı makine dairesi bulunmayabilir. Ancak motor, sürücü ve kumanda ekipmanları tamamen ortadan kalkmış değildir.
Bu ekipmanlar:
- Asansör kuyusunun üst bölümünde
- Kat seviyesindeki bir kumanda dolabında
- Kuyu içerisinde özel bir makine alanında
- Kapı yanındaki teknik kabinde
bulunabilir.
Makine dairesiz sistemlerde de kuyu ve ekipman alanı sıcaklığının üretici şartlarında tutulması gerekir. Bazı üretici planlama dokümanları, kuyu üstü makine alanlarında sıcaklığın 5?40 °C arasında ve nemin yoğuşmasız biçimde kontrol edilmesini istemektedir.
Bu sistemlerde sorun şu şekilde görülebilir:
- En üst katta pano aşırı ısınabilir.
- Kuyu içerisindeki sıcak hava üst bölümde birikebilir.
- Çatı ısısı kuyu üstünü etkileyebilir.
- Pano dolabının hava açıklıkları kapanabilir.
- Koridor kliması kapandığında sıcaklık yükselebilir.
Makine dairesiz asansörlerde de sıcaklık sensörü ve havalandırma ihtiyacı ihmal edilmemelidir.
Makine Dairesi Depo Olarak Kullanılabilir mi?
Asansör makine dairesi; bina eşyalarının, boya kutularının, temizlik malzemelerinin, mobilyaların veya yanıcı ürünlerin depolandığı bir alan olmamalıdır.
Makine dairesinde gereksiz eşya bulunması:
- Hava akışını engeller.
- Fan giriş ve çıkışını kapatabilir.
- Teknik personelin hareket alanını daraltır.
- Yangın yükünü artırır.
- Elektrik panosuna erişimi engeller.
- Acil müdahaleyi geciktirir.
- Toz ve kirlilik oluşturur.
Makine dairesinde yalnızca asansör sistemiyle ilgili ekipmanların ve güvenli teknik malzemelerin bulunması gerekir.
Binaların yangından korunmasına ilişkin resmî kılavuz, asansör kuyuları ve makine alanlarının yangın bölümlendirmesi, duman kontrolü ve elektrik sistemleriyle birlikte değerlendirilmesini öngörmektedir. Havalandırma açıklıkları yapılırken yangın ve duman geçişine ilişkin bina tasarımının bozulmaması gerekir.
Makine Dairesinin Kapısı ve Penceresi Sürekli Açık Bırakılmalı mı?
Hayır. Makine dairesinin kapısını sürekli açık bırakmak kontrollü havalandırma yöntemi değildir.
Kapının açık bırakılması:
- Yetkisiz kişilerin girişine
- Çocukların veya bina sakinlerinin teknik alana ulaşmasına
- Toz ve kir girişine
- Yangın kapısının işlevini kaybetmesine
- Sesin binaya yayılmasına
- Güvenlik sorumluluğunun artmasına
neden olabilir.
Pencere de güvenli havalandırma menfezi gibi değerlendirilmemelidir. Pencere açılacaksa yağmur, kuş, böcek ve yetkisiz erişime karşı koruma bulunmalıdır.
Kalıcı çözüm; projelendirilmiş menfez, fan, kanal veya klima sistemidir.
Havalandırma Fanı Neden Çalıştığı Halde Oda Soğumaz?
Fan çalışmasına rağmen sıcaklık düşmüyorsa aşağıdaki nedenler araştırılmalıdır:
- Fan debisi yetersizdir.
- Fan ters yönde dönüyordur.
- Hava giriş menfezi çok küçüktür.
- Giriş ve çıkış birbirine çok yakındır.
- Fan sıcak havayı yeniden içeri çekiyordur.
- Filtre veya menfez tıkalıdır.
- Kanalda yüksek basınç kaybı vardır.
- Dış ortam havası çok sıcaktır.
- Çatı ve duvarlardan aşırı ısı gelmektedir.
- Motor veya fren normalden fazla ısı üretmektedir.
- Fan termostatı yanlış noktadadır.
- Makine dairesi kapısı veya pencere düzeni hava akışını bozuyordur.
Daha büyük fan takılmadan önce hava akışının yönü ve motorun gerçek ısınma nedeni incelenmelidir.
Mersin?de Makine Dairesi Sıcaklığı Neden Daha Fazla Takip Edilmelidir?
Mersin?de yaz mevsimi çok sıcak geçebilir ve sahil bölgelerinde nem yüksek olabilir. Bu nedenle makine dairesi havalandırması yalnızca temmuz ayında arıza çıkınca düşünülmemelidir.
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün Mersin iklim değerlendirmelerinde yazların çok sıcak olduğu belirtilmektedir. Güncel tahminlerde de yaz döneminde yüksek sıcaklık ve yüksek nem birlikte görülebilmektedir.
Yerel olarak riskin daha fazla olabileceği bölgeler şunlardır:
- Adnan Menderes Bulvarı çevresi
- GMK Bulvarı ve Pozcu
- Yenişehir Menteş ve Çiftlikköy
- Akkent ve Fuat Morel
- Mezitli Viranşehir ve Soli
- Davultepe ve Tece
- Tömük D400 çevresi
- Kargıpınarı ve Arpaçbahşiş
- Kocahasanlı ve Erdemli sahil hattı
- Toroslar?daki çatı makine daireli eski apartmanlar
Sahile yakın binalarda sıcaklığın yanında oksitlenme ve paslanma da takip edilmelidir. Klimadan veya yağmurdan kaynaklanan su kaçağı, kuyu ve makine dairesi ekipmanlarına ulaşmamalıdır.
Yenişehir ve Mezitli?de Yüksek Katlı Binalara Özel Çözümler
Yenişehir ve Mezitli?de yüksek katlı binalarda asansörlerin günlük sefer sayısı fazladır. Bu durum motor ve sürücü ısı yükünü artırır.
Bu yapılarda şu çözümler değerlendirilebilir:
- Sürekli sıcaklık ölçümü
- Termostat kontrollü egzoz fanı
- Yüksek sıcaklık alarmı
- Pano fanlarının düzenli kontrolü
- Filtre temizliği
- Çatı izolasyonu
- Klima veya hassas sıcaklık kontrolü
- Çoklu asansörlerde ayrı ısı yükü hesabı
- Yoğun saat arıza kayıtlarının incelenmesi
- Motor ve sürücü sıcaklık geçmişinin takibi
Birden fazla asansörün aynı makine dairesinde bulunduğu binalarda bütün motor ve panoların ısı yükü birlikte hesaplanmalıdır.
Yenişehir Asansör Bakımı ve Revizyonu başlıklı içeriğimizden yüksek katlı binalara yönelik bakım çözümlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Tömük, Tece ve Erdemli?de Yazlık Site Makine Daireleri
Tömük, Tece ve Erdemli?deki yazlık sitelerde makine dairesi sıcaklığı mevsimsel kullanım nedeniyle farklı bir özellik gösterir.
Kışın düşük yoğunlukta kullanılan asansörler, yazın site dolduğunda birden yoğun çalışmaya başlayabilir. Bu dönemde:
- Motor çalışma süresi artar.
- Kapı çevrimleri çoğalır.
- Sürücü daha fazla ısı üretir.
- Makine dairesi sıcaklığı hızla yükselir.
- Zayıflamış fan veya klima yetersiz kalabilir.
- Aküler sıcaklık nedeniyle performans kaybedebilir.
Yazlık sitelerde sezon başlamadan önce:
- Fan çalışması
- Klima bakımı
- Termostat ayarı
- Pano filtreleri
- Motor ve fren sıcaklığı
- Kuyu ve makine dairesi nemi
- Çatı izolasyonu
- Hava menfezleri
kontrol edilmelidir.
Tömük Asansör Bakımı ve Revizyonu başlıklı içeriğimizden bölgeye yönelik hizmetlerimiz hakkında bilgi alabilirsiniz.
Periyodik Kontrolde Makine Dairesi Değerlendirilir mi?
Evet. Yıllık periyodik kontrol sırasında asansörün güvenli kullanımını etkileyen makine alanları, erişim şartları, elektriksel sistemler ve ekipmanların durumu değerlendirilir.
Yetersiz havalandırma, aşırı sıcaklık, güvenli erişimin engellenmesi, su ve nem riski veya teknik alanın uygunsuz kullanılması kontrol raporunda ilgili uygunsuzluklara neden olabilir.
Asansörlerin periyodik kontrolü, ilgili idare adına yetkilendirilmiş A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılır. Kontrol sonucunda asansörün durumuna göre yeşil, mavi, sarı veya kırmızı bilgi etiketi düzenlenir.
Burada önemli ayrım şudur:
Makine dairesine fan veya klima takılması, asansörün otomatik olarak Yeşil Etiket alacağı anlamına gelmez. Asansörün bütün güvenlik sistemleri kontrol edilir.
Bununla birlikte makine dairesinin güvenli, erişilebilir, kuru ve ekipmana uygun sıcaklıkta olması, genel asansör güvenliğinin önemli bir parçasıdır.
Etiket süreci hakkında Asansörlerde Periyodik Kontrol Süreci başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.
MTA Akıllı Takip ile Sıcaklık ve Bakım Kayıtları
Mersin Teknik Asansör tarafından kullanılan MTA Akıllı Takip, bakım, arıza ve teknik işlem kayıtlarının QR kod üzerinden takip edilmesine yardımcı olur.
Sistem üzerinden yetkilendirme kapsamına göre:
- Son bakım tarihi
- Yapılan bakım işlemleri
- Arıza geçmişi
- Motor veya pano ile ilgili tespitler
- Fan ve klima kontrolleri
- Değiştirilen parçalar
- Fotoğraflı bakım kayıtları
- Periyodik kontrol raporları
görüntülenebilir.
Makine dairesi sıcaklığı veya fan arızası düzenli olarak kaydedildiğinde, problemin yalnızca yazın ortaya çıkan tek seferlik bir olay mı yoksa tekrarlayan bir sistem sorunu mu olduğu anlaşılabilir.
Örneğin üç ay boyunca sürücü sıcaklık hatası kaydedilmişse yalnızca sürücüyü resetlemek yerine havalandırma, motor yükü, pano fanı ve çatı ısısı birlikte değerlendirilmelidir.
MTA Akıllı Takip hakkında ayrıntılı bilgi için MTA Akıllı Takip ? QR Kodlu Asansör Bakım Sistemi sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
Makine Dairesi Bakımında Kontrol Edilmesi Gerekenler
Bina yöneticileri aşağıdaki kontrol listesini kullanabilir:
- Makine dairesinde termometre var mı?
- Sıcaklık günün en sıcak saatlerinde ölçülüyor mu?
- Fan çalışıyor mu?
- Fan doğru yönde hava atıyor mu?
- Taze hava girişi yeterli mi?
- Menfezler temiz mi?
- Pano fanları çalışıyor mu?
- Pano filtreleri temiz mi?
- Klima kapasitesi yeterli mi?
- Klima drenajı güvenli mi?
- Makine dairesinde su veya nem var mı?
- Yoğuşma belirtisi görülüyor mu?
- Motor normalden fazla mı ısınıyor?
- Fren sürtmesi bulunuyor mu?
- Sürücü sıcaklık hatası kaydedilmiş mi?
- Aküler sıcağa maruz kalıyor mu?
- Çatı yalıtımı yeterli mi?
- Makine dairesi depo olarak kullanılıyor mu?
- Kapı kilitli ve erişim kontrollü mü?
- Yangın bölümlendirmesi korunuyor mu?
- Fan veya klima doğrudan panoya su riski oluşturuyor mu?
- Bakım föyünde sıcaklık kontrolleri kayıtlı mı?
- Yüksek sıcaklık alarmı bulunuyor mu?
- Sezon öncesi fan ve klima bakımı yapıldı mı?
- Üreticinin sıcaklık ve nem şartları biliniyor mu?
Sıkça Sorulan Sorular
Asansör makine dairesi kaç derece olmalıdır?
Birçok modern asansör ekipmanında 5?40 °C çalışma aralığı esas alınır. Ancak kesin sınır, kullanılan motor, pano ve sürücünün üretici dokümanından kontrol edilmelidir.
Makine dairesinin 40 derece olması normal midir?
Kırk derece hedef sıcaklık olarak görülmemelidir. Birçok ekipman için üst sınıra yaklaşan bir değerdir. Ekipmanların kendi iç sıcaklığı oda sıcaklığından daha yüksek olabilir.
Makine dairesine klima takmak zorunlu mudur?
Her binada klima zorunlu değildir. Havalandırma ve sıcaklık, ekipmanların şartlarını karşılıyorsa doğal veya mekanik havalandırma yeterli olabilir. Klima ihtiyacı ısı yükü hesabıyla belirlenmelidir.
Fan mı, klima mı daha iyidir?
Dış hava serin ve ısı yükü sınırlıysa fan yeterli olabilir. Mersin?de dış hava çok sıcak olduğunda fan sıcak havayı içeri taşıyabilir; bu durumda klima veya birleşik çözüm gerekebilir.
Klima kaç BTU olmalıdır?
Kapasite yalnızca oda metrekaresine göre belirlenmemelidir. Motor, sürücü, pano, güneş yükü ve kullanım yoğunluğu hesaba katılmalıdır.
Klimanın suyu asansör kuyusuna verilebilir mi?
Hayır. Klima yoğuşma suyu makine dairesine veya kuyuya akmamalıdır. Güvenli bir drenaj hattına bağlanmalıdır.
Makine dairesi kapısı açık bırakılabilir mi?
Sürekli açık bırakılması doğru değildir. Yetkisiz erişim, yangın, toz ve güvenlik sorunları oluşturabilir. Kontrollü menfez, fan veya klima kullanılmalıdır.
Makine dairesi penceresi açık tutulabilir mi?
Pencere yağmur, kuş, böcek, toz ve güvenlik risklerine karşı korunmadan sürekli açık bırakılmamalıdır.
Makine dairesine vantilatör koymak yeterli midir?
Vantilatör yalnızca odadaki havayı dolaştırır; sıcak havayı dışarı atmıyorsa ortam sıcaklığını düşürmez.
Egzoz fanı neden sıcaklığı düşürmüyor?
Fan debisi düşük, hava girişi yetersiz, dış hava çok sıcak veya çatı izolasyonu kötü olabilir. Motorun normalden fazla ısı üretmesi de mümkündür.
Asansör neden yalnızca öğleden sonra arızalanıyor?
Gün içerisindeki sıcaklık artışı motor, sürücü veya pano sıcaklık hatasına neden olabilir. Arıza saatleri ile makine dairesi sıcaklığı karşılaştırılmalıdır.
Sürücü sıcaklık hatası neden olur?
Yüksek oda sıcaklığı, tıkalı fan, kirli filtre, yetersiz pano havalandırması, aşırı motor yükü veya sürücü arızası neden olabilir.
Motorun sıcak olması normal midir?
Motor çalışma sırasında ısınır. Ancak olağan dışı sıcaklık, koku, ses veya termik arıza varsa teknik inceleme gerekir.
Makine dairesinde termometre bulunmalı mı?
Sıcaklığın düzenli izlenmesi için termometre veya dijital sıcaklık sensörü bulunması yararlıdır.
Nem ölçer gerekli midir?
Mersin gibi nemli bölgelerde sıcaklıkla birlikte bağıl nem ve yoğuşma riskinin takip edilmesi faydalıdır.
Yoğuşma nedir?
Nemli havadaki su buharının soğuk yüzey üzerinde damlacığa dönüşmesidir. Elektronik kart ve bağlantılar için risk oluşturabilir.
Klima çok düşük dereceye ayarlanabilir mi?
Aşırı düşük ayar, dışarıdan nemli hava girdiğinde yoğuşma riskini artırabilir. Amaç çok soğuk değil, kararlı ortam oluşturmaktır.
Makine dairesi depo olarak kullanılabilir mi?
Kullanılmamalıdır. Depolanan malzemeler hava akışını, teknik erişimi ve yangın güvenliğini olumsuz etkileyebilir.
Makine dairesinde su borusu bulunabilir mi?
Asansör ekipmanlarına su ulaşma riski oluşturacak tesisatlar teknik ve bina projesi açısından değerlendirilmelidir. Kaçak veya yoğuşma riski varsa gerekli önlem alınmalıdır.
Makine dairesiz asansörde havalandırma gerekmez mi?
Gerekebilir. Motor ve kumanda ekipmanları kuyu veya kat dolabında bulunur. Bu alanların sıcaklığı da üretici şartlarında tutulmalıdır.
Çatı izolasyonu sıcaklığı düşürür mü?
Güneşten gelen ısı yükünü azaltabilir. Ancak motor ve panonun oluşturduğu ısı için ayrıca havalandırma gerekebilir.
Yıllık kontrolde havalandırmaya bakılır mı?
Makine alanının güvenli işletimi, erişimi ve ekipman koşulları periyodik kontrol kapsamında değerlendirilebilir.
Fan veya klima Yeşil Etiket garantisi sağlar mı?
Hayır. Yeşil Etiket bütün asansörün kontrol sonucuna göre A tipi muayene kuruluşu tarafından verilir.
Bakım firması sıcaklığı kontrol etmeli mi?
Motor, sürücü ve pano çalışma şartlarını etkilediği için bakım sırasında aşırı sıcaklık belirtileri değerlendirilmelidir.
Bina yöneticisi fanı kendisi taktırabilir mi?
Fan veya klima uygulaması asansör firması ve mekanik-elektrik uzmanlarıyla değerlendirilmelidir. Gelişigüzel uygulama elektrik, su ve yangın riski oluşturabilir.
Mersin Teknik Asansör hangi bölgelere hizmet verir?
Yenişehir, Mezitli, Tece, Davultepe, Tömük, Erdemli, Kargıpınarı, Arpaçbahşiş, Kocahasanlı, Toroslar, Akdeniz, Tarsus ve çevre bölgelerde hizmet planlaması yapılmaktadır.
Özetle Ne Yapmalısınız?
Asansör makine dairesinde sıcaklığın yalnızca arıza oluştuğunda kontrol edilmesini beklemeyin. Özellikle Mersin'de yaz sezonu başlamadan önce havalandırma sistemini inceletin.
Motor, sürücü ve kumanda panosunun üretici tarafından belirtilen sıcaklık ve nem aralıklarını öğrenin. Birçok sistemde 5-40 °C aralığı kullanılsa da 40 dereceyi normal çalışma hedefi kabul etmeyin.
Makine dairesine termometre veya dijital sıcaklık sensörü yerleştirin. Ölçümü yalnızca sabah değil, günün en sıcak ve asansörün en yoğun çalıştığı saatlerde yapın.
Fan kapasitesini göz kararıyla belirlemeyin. Motor, sürücü, pano ve güneş yüküne göre hava debisi hesabı yaptırın.
Dış hava çok sıcaksa yalnızca egzoz fanının yeterli olmayabileceğini bilin. Gerekirse çatı yalıtımı, fan ve klima birlikte değerlendirilmelidir.
Klima takılacaksa yoğuşma suyunun makine dairesine veya asansör kuyusuna akmasına izin vermeyin. Klimayı doğrudan kumanda panosuna üfletmeyin.
Makine dairesini depo olarak kullanmayın. Fan, menfez, motor ve pano çevresinde hava akışını engelleyen eşyaları kaldırın.
Mersin?in yüksek nemi nedeniyle yoğuşma, oksitlenme ve paslanma kontrollerini ihmal etmeyin.
Yenişehir ve Mezitli'deki yüksek katlı binalarda yoğun sefer sayısını; Tömük, Tece ve Erdemli'deki yazlık sitelerde ise sezonluk kullanım artışını hesaba katın.
MTA Akıllı Takip ve QR kodlu bakım sistemiyle motor ısınması, sürücü hatası, fan bakımı ve klima kontrollerini kayıt altına alın.
Asansör makine dairesinin sıcaklığı yalnızca ekipman ömrünü değil, arıza sıklığını, kurtarma sistemini ve kullanıcıların can güvenliğini etkileyen önemli bir işletme şartıdır.
Mersin'de Makine Dairesi Havalandırması İçin Mersin Teknik Asansör
Mersin Teknik Asansör; asansör makine dairesindeki sıcaklık, motor ısınması, kumanda panosu havalandırması, sürücü sıcaklık hataları, fan ve klima ihtiyacına yönelik teknik inceleme hizmetleri sunmaktadır.
Makine dairesinin mevcut sıcaklığı, bina kullanım yoğunluğu, motor ve pano özellikleri, çatı yapısı, nem ve havalandırma şartları birlikte değerlendirilir.
Mersin'in sıcak ve nemli iklimine, Yenişehir ve Mezitli'deki yüksek katlı binalara, Tece, Tömük ve Erdemli'deki yazlık sitelere özel çözümler oluşturulur.
MTA Akıllı Takip sayesinde yapılan bakım ve teknik müdahaleler QR kod destekli sistem üzerinden kayıt altına alınabilir.
Web Sayfası: mersinteknikasansor.com
Telefon: 0532 678 25 43
Adres: Menteş Mahallesi 2598 Sokak No:24 Yenişehir, Mersin
Mersin Teknik Asansör ile motor, pano ve sürücü ekipmanlarının uygun sıcaklıkta, güvenli ve kayıtlı biçimde çalışmasını sağlayın.
Teknik ve hukuki bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kesin sıcaklık, nem, hava debisi ve klima kapasitesi; asansör ekipmanlarının üretici dokümanları, yerinde sıcaklık ölçümleri, ısı yükü hesabı, bina projesi ve yürürlükteki standartlara göre belirlenmelidir. Fan, klima, elektrik veya drenaj uygulamaları yetkili teknik kişilerce yapılmalıdır.
