Asansör Arızalarında Hukuki Sorumluluk Kime Aittir? (23 Ekim 2026)

Güncelleme özeti

Mevcut yazıyı okudum ve baştan yeniden yazdım. Aşağıdaki tablo, değiştirdiğim noktaları ve nedenlerini gösterir. Bu nedenle yazının altına "Son güncelleme: 23 Ekim 2026" yazmak dürüst olur: içerik gerçekten değişti.

Yayın bilgileri (siteye girilecek)

Bu bölüm makalenin parçası değildir.

Makale metni

Son güncelleme: 23 Ekim 2026. Yönetmelik adları güncel mevzuata göre düzeltildi ve sorumluluk dağılımı yeniden yazıldı.

Asansörde bir arıza ya da kaza olduğunda akla ilk gelen soru "kimin sorumluluğu?" olur. Kısa cevap: tek bir kişi her olay için sorumlu değildir. Sorumluluk, arızanın nedenine göre bina sorumlusuna, bakım firmasına, montaj yapan firmaya ya da birden fazla tarafa ait olabilir.

Bu yazı genel bilgilendirmedir; somut bir olayda sorumluluğu belirlemek için olayın teknik nedeni ve belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.

Güncel mevzuat

Asansörlere ilişkin sorumluluklar bugün şu metinlere dayanır:

• Asansör İşletme ve Bakım Yönetmeliği: bakım, bakım sözleşmesi, yetkili servis ve tescil.
• Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği: yıllık kontrol, etiket renkleri, takip kontrolü ve mühürleme.
• Kat Mülkiyeti Kanunu: ortak yerler, ortak giderler ve yönetici.
• Türk Borçlar Kanunu: zarar ve tazminat.
• Türk Ceza Kanunu: taksirle yaralama ve ölüme sebebiyet.

Eski kaynaklarda geçen "Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği" artık yürürlükte değildir; bugün iki ayrı yönetmelik uygulanır.

"Bina sorumlusu" kimdir?

Yönetmelikler yükümlülüklerin büyük bölümünü bina sorumlusuna verir. Tanıma göre bina sorumlusu, asansörün güvenli çalışması için bakımını, periyodik kontrolünü ve onarımını yaptırmakla sorumlu olan kişidir. Bu kişi, kat maliklerinin kendi aralarında seçtiği yönetici olabileceği gibi, dışarıdan yetki verilen biri de olabilir.

Kim neyden sorumlu?

Üç tür sorumluluk

1. İdari: Yönetmeliklere aykırı davranan bina sorumlusuna, bakım firmasına ve muayene kuruluşuna idari para cezası uygulanabilir; güvensiz bulunan asansör mühürlenebilir. Ceza tutarları her yıl güncellendiği için burada rakam verilmemiştir.
2. Hukuki (tazminat): Zarar gören kişi, zararın niteliğine göre tazminat isteyebilir. Yönetici, kat maliklerine karşı vekil gibi sorumludur (KMK m. 38). Yapı malikinin yapım bozukluğundan ya da bakım eksikliğinden doğan zarara ilişkin sorumluluğu (TBK m. 69) ve asansör işletmesinin niteliği nedeniyle tehlike sorumluluğu (TBK m. 71) olayın niteliğine göre tartışılır. Kimin ne kadar sorumlu olduğu, olayın teknik incelemesiyle belirlenir.
3. Cezai: Ölüm ya da yaralanma olursa taksirle öldürme (TCK m. 85) veya taksirle yaralama (TCK m. 89) gündeme gelebilir. Kusuru bulunan kişiler kişisel olarak yargılanabilir.

Kırmızı etiket: bina sorumlusunun en ağır yükümlülüğü

Periyodik kontrolde güvensiz bulunan asansöre kırmızı etiket iliştirilir. Bu durumda bina sorumlusu asansörün kullanımına izin vermez ve asansörü en fazla otuz gün içinde güvenli hale getirir. Süre sonunda yapılan takip kontrolünde güvenli hale getirilmediği anlaşılırsa asansör ilgili idare tarafından mühürlenir ve hizmetten men edilir.

Yönetmeliğe göre güvensiz asansörün bu süre içinde güvenli hale getirilmeden çalıştırılmasından doğabilecek can ve mal kaybından bina sorumlusu mesuldür. Bu yüzden kırmızı etiketli asansörü hizmet dışı bırakmak, tutanağa bağlamak ve kat maliklerine yazılı bildirmek ilk iştir.

Arıza nedenine göre kim sorumlu olabilir?

Birden fazla taraf birlikte sorumlu olabilir; kusur dağılımı olayın somut koşullarına ve teknik incelemeye bağlıdır.

Sorumluluğu azaltmak için yapılacaklar

1. Güncel bakım sözleşmesi: Asansörü monte eden ya da onun yetkili servisiyle yapılmış sözleşme dosyada bulunsun.
2. Bakım kayıtları: Her bakımın kaydını saklayın. Kayıt yoksa bakımın yapıldığını göstermek zorlaşır. Kayıtların nasıl okunacağı için Asansör Periyodik Kontrol Raporu Nasıl Okunur? yazısına bakın.
3. Yıllık periyodik kontrol: Kontrolü yaptırın, etiketin rengine bakın ve etiketin kabinde yerinde kalmasını sağlayın.
4. Yazılı uyarıları dosyalayın: Bakım firması bir riski bildirdiyse bildirimi saklayın, bütçesini çıkarın ve kat malikleri toplantısına götürün.
5. Kurtarma eğitimi: Bakım firmasından, acil durumda kurtarma çalışması yapacak en az iki kişi için eğitim isteyin ve eğitimi tutanağa bağlatın.
6. Yetkisiz müdahaleye izin vermeyin: Asansöre yalnızca bakım sözleşmesi yaptığınız firma müdahale etsin.
7. Kırmızı etikette derhal durdurun: Asansörü hizmet dışı bırakın ve otuz günlük süreyi takvime işleyin.

Kaza ya da ciddi arızadan sonra

• Yaralanma varsa önce 112'yi arayın.
• Asansörü kullanıma kapatın ve gerekiyorsa fiziksel olarak işaretleyin.
• Bakım firmasını yazılı olarak bilgilendirin.
• Olayın tarih ve saatini, görülenleri ve yapılanları tutanağa geçirin.
• Fotoğrafları, varsa kamera kayıtlarını, bakım kayıtlarını ve raporları saklayın.
• Yetkili kişiler inceleme yapana kadar asansöre kimsenin müdahale etmemesini sağlayın.
• Kat maliklerini yazılı olarak bilgilendirin.

Sıkça sorulan sorular

Kırmızı etiketli asansörde kaza olursa kim sorumlu? Yönetmeliğe göre güvensiz asansörün süre içinde güvenli hale getirilmeden çalıştırılmasından doğan can ve mal kaybından bina sorumlusu mesuldür.

Bakım firması her zaman sorumlu mu? Hayır. Bakım firması, bakımdan kaynaklanan ihmallerde sorumlu olur. Bina sorumlusunun bakım ve kontrolü yaptırma, riski giderme yükümlülükleri ayrıca devam eder.

Kat malikleri de sorumlu olabilir mi? Gider paylarına katılmak her malik için bir yükümlülüktür (KMK m. 20). Kaza sorumluluğu ise olayın niteliğine göre değerlendirilir. Bina sorumlusu olarak yönetici seçilmediyse yükümlülükler maliklere geçebilir.

Arıza olunca ilk kime haber verilir? Bakım firmasına, tercihen yazılı ya da kayıtlı bir kanaldan. Yaralanma ya da mahsur kalma varsa 112'ye de haber verilir.

Yeni binada ilk aylardaki arıza kimin sorumluluğunda? Garanti kapsamındaki arızalarda önce asansörü monte eden firmaya başvurulur. Kapsam, garanti belgesi ve sözleşmeye bağlıdır.

Sonuç

Asansör güvenliği ortak bir iştir: yönetici bakım ve kontrolü yaptırır, bakım firması işi doğru yapıp kayda geçirir, kat malikleri giderleri karşılar. Sorumluluk tartışmalarında en çok işe yarayan şey, kayıtlardır.

Mersin Teknik Asansör, Mersin ve çevresinde site ve apartman asansörlerinin bakım ve arıza hizmetini verir. Bakım kayıtlarının nasıl tutulduğunu Dijital Bakım ve Arıza Yönetimi sayfasında, hizmet kapsamını Bakım ve Arıza sayfalarında inceleyebilir, iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirmedir; hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut bir olay için olayın belgeleri ve teknik incelemesi esas alınmalıdır.